ช่วง 10–14 วันหลังทำหมันคือช่วงที่แผลกำลังสมาน ถ้าเตรียมของให้พร้อมตั้งแต่ก่อนวันผ่าตัด น้องจะพักฟื้นได้สบายขึ้น และเจ้าของก็ไม่ต้องวิ่งหาของตอนน้องเพิ่งกลับบ้าน บทความนี้รวบรวมของที่ควรมี วิธีดูแลแผล และสัญญาณอันตรายที่ต้องรีบพากลับไปหาหมอ
ก่อนวันผ่าตัด: ถามโรงพยาบาลให้ชัด 3 เรื่อง
- ต้องงดอาหารและน้ำกี่ชั่วโมง แต่ละที่กำหนดไม่เท่ากัน และขึ้นกับอายุของน้อง
- ต้องมารับกลับเมื่อไหร่ บางที่ให้กลับวันเดียวกัน บางที่ให้ค้างคืน
- ต้องนัดตัดไหมหรือตรวจแผลวันไหน บางแผลใช้ไหมละลาย ไม่ต้องตัด แต่ยังควรนัดตรวจแผล
ถ้ายังไม่ได้เลือกที่ผ่าตัด ค้นหาโรงพยาบาลสัตว์ใกล้บ้าน ดูเบอร์โทร เวลาเปิด-ปิด แล้วโทรถามเรื่องเหล่านี้ก่อนได้
เช็กลิสต์ของที่ต้องเตรียม
1. กระเป๋าหรือกล่องใส่สัตว์
หลังผ่าตัดน้องจะยังมึนจากยาสลบ อุ้มกลับด้วยมือเปล่าเสี่ยงดิ้นหลุดหรือกระแทกแผล ควรใช้กล่องแข็งที่เปิดด้านบนได้ จะได้ยกน้องเข้า-ออกโดยไม่ต้องดึงผ่านประตูเล็กๆ ปูผ้าหรือแผ่นรองซับไว้ด้านใน
ดูตัวอย่างกล่องใส่สัตว์ที่เปิดได้ 2 ประตู (Richell) →
2. ปลอกคอกันเลีย (E-collar) หรือชุดหลังผ่าตัด
เป็นของที่สำคัญที่สุด การเลียหรือกัดแผลคือสาเหตุหลักที่ทำให้แผลอักเสบหรือไหมหลุด บางโรงพยาบาลให้ปลอกคอมาด้วย ถามก่อนจะได้ไม่ซื้อซ้ำ
- ปลอกคอพลาสติก กันได้ดี ราคาไม่แพง แต่น้องบางตัวเกะกะ ชนของ
- ปลอกคอผ้าหรือแบบโฟมนุ่ม ใส่สบายกว่า เหมาะกับน้องที่เครียดง่าย แต่ต้องเช็กว่ายาวพอให้ปากไม่ถึงแผล
- ชุดหลังผ่าตัด (recovery suit) คลุมแผลบริเวณท้อง เหมาะกับแมวที่ไม่ยอมใส่ปลอกคอ ควรถามหมอก่อนว่าแผลของน้องใช้ชุดได้หรือไม่
วัดรอบคอก่อนสั่งซื้อ ถ้าไม่แน่ใจเรื่องไซส์ ให้ถามโรงพยาบาลตอนพาไปผ่าตัด
ดูตัวอย่างปลอกคอกันเลีย → | ดูตัวอย่างชุดหลังผ่าตัด →
3. ทรายแมวที่ไม่มีฝุ่นและไม่เกาะแผล (สำหรับแมว)
ทรายเบนโทไนท์หรือทรายละเอียดอาจติดแผลหรือเข้าไปในแผลได้ ช่วงพักฟื้นหลายโรงพยาบาลจึงแนะนำให้เปลี่ยนเป็นทรายเม็ดกระดาษ หรือทรายที่เม็ดใหญ่และไม่มีฝุ่นชั่วคราว ควรเริ่มเปลี่ยนก่อนผ่าตัดสัก 2–3 วัน ให้น้องคุ้นเคยก่อน
4. มุมพักฟื้นที่เงียบและอยู่ระดับพื้น
จัดมุมที่สัตว์ตัวอื่นและเด็กเข้าไปกวนไม่ได้ ไม่มีที่ให้ปีนหรือกระโดด เพราะการกระโดดทำให้แผลตึง ปูผ้าหรือแผ่นรองซับที่ซักหรือเปลี่ยนได้ง่าย วันแรกน้องอาจควบคุมการขับถ่ายได้ไม่ดี
5. อาหารเดิมที่น้องกินประจำ
ไม่ควรเปลี่ยนอาหารช่วงหลังผ่าตัด เพราะอาจทำให้ท้องเสียหรือไม่ยอมกิน ถ้าหมอแนะนำอาหารพักฟื้นหรืออาหารสูตรเฉพาะ ค่อยเปลี่ยนตามที่หมอบอก
6. สายจูง (สำหรับหมา)
ช่วงพักฟื้นควรพาเดินขับถ่ายแบบสั้นๆ โดยใส่สายจูงทุกครั้ง เพื่อไม่ให้วิ่งหรือกระโดดเล่น
วันแรกหลังกลับบ้าน
- น้องอาจซึม เดินเซ หรือหลับมาก เป็นผลของยาสลบที่ยังหมดฤทธิ์ไม่เต็มที่ ให้พักในมุมที่เตรียมไว้ อย่าให้อยู่ที่สูง
- ให้อาหารและน้ำตามเวลาที่หมอบอก เริ่มจากปริมาณน้อยก่อน ถ้าหมอไม่ได้บอก ให้โทรถามโรงพยาบาล
- ใส่ปลอกคอหรือชุดตั้งแต่วันแรก อย่ารอให้เห็นว่าน้องเลียก่อน
- ให้อยู่ในที่อุ่นพอดี ไม่ร้อนหรือเย็นเกินไป
ดูแลแผล 10–14 วัน
- ใส่ปลอกคอตลอด จนกว่าหมอจะบอกว่าแผลหายดี ตอนกินอาหารถอดได้ชั่วคราว แต่ต้องมีคนเฝ้า
- ดูแผลวันละครั้ง ถ่ายรูปไว้เทียบกันทุกวัน จะเห็นได้ง่ายว่าแผลดีขึ้นหรือแย่ลง
- ห้ามอาบน้ำ และอย่าให้แผลเปียก จนกว่าหมอจะอนุญาต
- งดวิ่ง กระโดด ปีน และเล่นแรงๆ
- ให้ยาตามที่หมอสั่งเท่านั้น ห้ามให้ยาแก้ปวดของคนเด็ดขาด ยาคนบางชนิดเป็นพิษต่อหมาและแมวรุนแรง
- ไปตามนัดตัดไหมหรือตรวจแผล ถึงแผลจะดูดีแล้วก็ตาม
สัญญาณอันตราย: ต้องโทรหาหรือพากลับไปหาหมอทันที
- เลือดออกจากแผลไม่หยุด หรือผ้ารองชุ่มเลือด
- แผลแยก เห็นเนื้อหรือเนื้อเยื่อด้านใน
- แผลบวมแดงมากขึ้นเรื่อยๆ มีหนอง หรือมีกลิ่นเหม็น
- ไม่กินอาหารเกิน 24 ชั่วโมงหลังกลับบ้าน
- อาเจียนซ้ำหลายครั้ง หรือท้องเสียรุนแรง
- ซึมมากผิดปกติ ปลุกไม่ค่อยตื่น
- หายใจลำบาก หอบ เหงือกซีดหรือเป็นสีม่วง
- แมวนั่งเบ่งในกระบะทรายแต่ไม่มีปัสสาวะออก
ถ้าเกิดตอนกลางคืนหรือวันหยุด ดูรายชื่อโรงพยาบาลสัตว์ที่เปิด 24 ชั่วโมง และโทรไปก่อนออกจากบ้าน
คำถามที่พบบ่อย
ทำหมันแล้วต้องใส่ปลอกคอกันเลียกี่วัน?
โดยทั่วไปประมาณ 10–14 วัน หรือจนกว่าจะตัดไหมหรือหมอตรวจแล้วว่าแผลสมานดี ถ้าถอดเร็วเกินไป น้องอาจเลียจนแผลอักเสบ
แมวไม่ยอมใส่ปลอกคอ ทำอย่างไรดี?
ลองเปลี่ยนเป็นปลอกคอผ้านุ่ม หรือชุดหลังผ่าตัดที่คลุมท้อง ช่วงแรกน้องอาจเดินถอยหลังหรือไม่ยอมกิน ส่วนใหญ่จะชินภายใน 1–2 วัน ถ้าน้องไม่กินอาหารหรือเครียดมาก ให้ปรึกษาหมอ
หลังทำหมันอาบน้ำได้เมื่อไหร่?
ควรรอจนแผลหายและหมอบอกว่าอาบได้ ส่วนใหญ่คือหลังตัดไหมหรือหลังนัดตรวจแผล ระหว่างนี้ถ้าตัวเลอะ ให้เช็ดเฉพาะจุดโดยไม่โดนแผล
หลังทำหมันน้องกินอาหารได้เลยไหม?
ส่วนใหญ่ให้กินได้เมื่อหายมึนยาสลบแล้ว เริ่มจากปริมาณน้อย แต่เวลาที่เหมาะสมขึ้นกับโรงพยาบาลและตัวน้อง ให้ถามหมอตอนมารับกลับบ้าน
บทความนี้มีลิงก์ affiliate หากคุณซื้อสินค้าผ่านลิงก์ PetVerito อาจได้รับค่าคอมมิชชันเล็กน้อย โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม ลิงก์เหล่านี้ไม่มีผลต่อข้อมูลโรงพยาบาลสัตว์บนเว็บไซต์